Godi Suwarna : Panineungan "Nyiar Lumar" Munggaran (2)


TI PALAGAN BUBAT MAPAG GÈNJLONG INDONÈSIA

Kacaturkeun, sabada ngariung sababaraha kali, tungtungna sarèrèa, Tèater Jagat SMA Kawali nu diluluguan ku Ang Dang Q, sapuk yèn tanggal 20 Mèi 1998, peuting, rèk ngayakeun pagelaran kasenian di situs Astanagedè, Kawali. Patilasan karajaan Galuh Pakuan nu sajarahna geus jadi kacapangan urang Sunda, nya èta lalakon Tegal Bubat nu matak miris tèa.

Sadaya tos pada uninga, rèh dina taun 1998 tèh ieu nagri keur sumedeng gunjang-ganjing. Rezim Soeharto jeung Orde Baru-na keur didarèmo bèbèakan ku rahayat. Harita, nagara mèh sajegur-jegureun bitu. Indonèsia keur aya dina ancaman perang sadulur. Naha balad Orba atawa kaum rèformis nu bakal unggul? Rahayat garuligah. Puncak kaguligah harita tèh apan dina bulan Mèi pisan.

Acara nu rèk digelar tanggal 20 Mèi 1998 tèh ku sim uing dijudulan: NYIAR LUMAR. Harti "tersuratna": Nyiar tèh nya èta nèangan. Ari Lumar nya èta supa nu sok hurung di leuweung, dina kai nu geus barobo. Nèangan genclang cahaya satengahing samagaha, kitu kira-kira. Harti tersirat "Nyiar Lumar" nya èta: nyiar luang tina sajarah Kawali, sajarah Sunda. Ngeunteung (di "Batu Eunteung") ti nu kaalaman ku para karuhun urang nu carem di Tegal Bubat.

Yèn urang kudu waspada kana tipu-tipu pulitik. Yèn sok sanajan mèh kabèh karuhun urang gugur di palagan Bubat, tapi Niskala Wastukancana, generasi penerus Lingga Buana spk nu galugur di Bubat, apan jadi raja Sunda nu kakoncara adil palamarta, ngerèh nagarana ogè leuwih ti 100 taun.

Kukituna, mun tèa mah Indonèsia harita tepi ka ngalaman perang sadulur, mun tèa mah ngalaman tepi ka ancur-ancuran, muga-muga wè aya generasi penerus anu bakal nanjeurkeun kajayaan nagri, kawas ceuk dina prasasti Kawali: "Aya ma nu pandeuri, pakèna gawè rahayu, pakeun heubeul jaya di buana".

Kitu nu kapikir ku sim uing saparakanca sabot lalatihan kasenian, sabot ngadalèkor di patilasan. "Nyiar Lumar" rèk dijieun acara meditatif, interosfeksi. Ngan orokaya, Ang Dang Q salaku pupuhu acara, hariweusweus sabada disaur ku Kapolsèk kalih Danramil Kawali. Yèn cènah, lamun "Nyiar Lumar" jadi acara kritik sosial, panitia bakal dicangkalak ku aparat. Kantenan, wadiabalad garuligah.

Berengbeng uing ka Bandung, dina raraga  nyiar dukungan sakaligus nyiar cicis jangeun waragad, bari rèk ngulem para kasepuhan. Kabeneran, harita tèh keur aya acara di Rumentang Siang. Para inohong nuju ngariung. "Undurkeun acarana, Godi! Apan tanggal 20 Mei tèh puncakna krisis Indonèsia. Urang rèk nyaksian parubahan di ieu nagri. Sajarah pisan," saur Kang Wahyu Wibisana, mahaguru sim uing. Diheueuhan ku para inohong lianna.

Sabab nyanghareupan mahaguru, ogè para inohong lianna, uing kudu katangar pinter. Pok wèh uing tèh: "Yaktos, puncakna krisis, nu bakal ngajelegur janten revolusi. Tah, ping 20 Mèi tèh Indonesia bakal ancur lebur. Sadaya wargana bakal maraot. Nu salamet tèh mung ukur nu ngiringan 'Nyiar Lumar'. Kitu nu bakal kajantenan," cekèng, kagok ngarahul.


Nu ngariung sareuri maur. Da puguh keur palaur ku sikon tèa!

Post a Comment

No comments